Berbanding dengan bandar-bandar lain di Malaysia, Kuala Lumpur merupakan bandar raya utama yang memperlihatkan dengan jelas contoh sebenar kehidupan harmoni berbilang etnik dan kepercayaan. Dalam jangka masa 20 tahun akan datang, DBKL berhasrat meneruskan pencapaian ini untuk mewujudkan satu masyarakat yang berintegrasi dan harmoni serta mempunyai kepelbagaian budaya.

Masyarakat yang lebih maju dan sofistikated lebih terdorong kepada seni dan kebudayaan serta perkembangan persekitaran kebudayaan adalah penentu kepada tahap bandar raya yang bertaraf dunia. Kuala Lumpur perlu membangun sebagai satu entiti moden dengan identiti dan imej tersendiri, yang kaya dengan seni dan budaya yang menjadi kebanggaan warga kota dan negara.

Jadual 13.1 menunjukkan peruntukan kemudahan masyarakat sedia ada dan komited berbanding dengan keperluan mengikut piawaian perancangan dalam PSKL 1984.

DBKL bertanggungjawab menyediakan kemudahan komuniti awam yang bertujuan menyatupadukan rakyat yang terdiri dari berbilang bangsa, umur dan status sosial. Walaupun kemudahan ini terbuka kepada semua, adalah menjadi tanggungjawab utama DBKL untuk memastikan kemudahan-kemudahan yang disediakan ini mudah dan mampu diguna oleh golongan yang mungkin tidak mempunyai pilihan lain yang serupa. Kemudahan-kemudahan ini termasuklah dewan serba guna, perpustakaan dan pasar awam.

Rajah 13.1 dan Jadual 13.2 menunjukkan taburan kemudahan komuniti awam di Kuala Lumpur.

Perpustakaan awam telah disediakan di semua zon strategik tetapi kemudahan ini diagihkan secara tidak seimbang mengikut taburan penduduk.

• Taburan perpustakaan awam tidak seimbang.

Kemudahan sukan dan rekreasi adalah penting bagi perkembangan fizikal dan minda penduduk Bandar Raya dan juga menjadi elemen untuk mengukuhkan semangat kemasyarakatan.

Kuala Lumpur juga merupakan pusat sukan wilayah dan nasional dan sekarang mempunyai banyak kemudahan sukan bertaraf antarabangsa setelah menjadi tuan rumah Sukan Komanwel pada tahun 1998. Kebanyakan kemudahan ini terletak di Kompleks Sukan Nasional Bukit Jalil.

Rajah 13.2 dan Jadual 13.3 menunjukkan taburan kawasan lapang, kemudahan rekreasi dan sukan di Kuala Lumpur.

Kemudahan rekreasi seperti taman dan kawasan permainan kanak-kanak dirancang, disediakan dan diurus oleh DBKL. Taman bandar raya di Kuala Lumpur mempunyai kepentingan tersendiri bukan setakat keperluan warga kota, tetapi juga menjadi tarikan kepada pengunjung tempatan dan antarabangsa. Selain dari itu, terdapat tiga rizab hutan simpan di Kuala Lumpur, antara yang paling dikenali ramai ialah Bukit Nanas yang terletak di tengah Pusat Bandar Raya.

Gambar 13.1: Kemudahan sukan dan rekreasi adalah penting bagi
perkembangan fizikal dan minda penduduk Bandar Raya dan juga
menjadi elemen untuk mengukuhkan semangat kemasyarakatan.

Taman-taman kejiranan dan tempatan, kawasan permainan kanak-kanak, padang bola sepak, kolam renang awam dan gelanggang tenis telah disediakan di semua zon strategik. Walau bagaimanapun, kemudahan-kemudahan ini diagihkan secara tidak seimbang mengikut taburan penduduk.

• Pengagihan taman-taman kejiranan dan tempatan, kawasan permainan kanakkanak, padang bola sepak, kolam renang awam dan gelanggang tenis tidak seimbang.

PSKL 1984 telah mengenal pasti empat kategori kawasan lapang iaitu, taman dan kebun bunga, kawasan permainan tempatan, kawasan lapang tepian dan kemudahan sukan. Hierarki ini telah terbukti terlalu umum dan telah menyebabkan agihan taman-taman kecil tidak sama rata di seluruh Bandar Raya.

• Taburan taman-taman kecil tidak seimbang di seluruh Bandar Raya.

Rajah 13.3 dan Jadual 13.4 menunjukkan taburan kemudahan pendidikan di Kuala Lumpur. Program pembinaan sekolah dilaksanakan oleh Kementerian Pendidikan dengan DBKL berperanan sebagai fasilitator, menentukan keperluan dan peletakan tapak-tapak yang sesuai. Kebanyakan sekolah rendah dan menengah bersifat integrasi pelbagai etnik dan kepercayaan namun terdapat juga sekolah-sekolah Tamil, Cina dan sekolah agama yang dibuka kepada semua kaum.

Tadika, sekolah rendah dan menengah kerajaan dan swasta telah disediakan di semua zon strategik tetapi kemudahan ini diagihkan secara tidak seimbang mengikut taburan penduduk.

• Taburan tadika, sekolah rendah dan menengah tidak seimbang.

Rajah 13.4 dan Jadual 13.5 menunjukkan taburan dan bilangan kemudahan kesihatan awam di Kuala Lumpur.

Dengan wujudnya MSC, adalah dijangkakan lebih ramai ekspatriat tinggal di Kuala Lumpur dan kawasan di sekitarnya. Dengan ini, permintaan terhadap aktiviti kebudayaan bercita rasa antarabangsa akan bertambah selaras dengan wawasan Kuala Lumpur sebagai Sebuah Bandar Raya Bertaraf Dunia.

Gambar 13.2: Kuala Lumpur sebagai ibu negara Malaysia
adalah pusat tumpuan kebudayaan negara.

Memandangkan Islam adalah agama rasmi negara, Bandar Raya memainkan peranan yang penting sebagai pusat keagamaan di peringkat wilayah dan nasional sebagaimana dibuktikan dengan wujudnya Masjid Negara dan Pusat Islam. Status Kuala Lumpur sebagai pusat keagamaan akan berterusan seperti juga keperluan untuk menyediakan masjid dan surau yang mencukupi untuk keperluan penduduk Kuala Lumpur dan juga yang datang dari luar. Rajah 13.6 dan Jadual 13.7 menunjukkan taburan kemudahan keagamaan di Kuala Lumpur.

Masjid dan surau disediakan di semua zon strategik tetapi kemudahan ini tidak diagihkan secara seimbang mengikut taburan penduduk.

• Taburan masjid dan surau tidak seimbang.

Gambar 13.3: …menyediakan masjid dan surau yang
mencukupi untuk keperluan penduduk.

Jadual 13.8 dan Rajah 13.7 menunjukkan taburan tanah perkuburan Islam dan bukan Islam di Kuala Lumpur pada tahun 2000. Secara umumnya baki tanah perkuburan Islam dan bukan Islam sedia ada dijangka hanya dapat menampung keperluan untuk tempoh 10 tahun akan datang. Pada masa yang sama, baki tanah perkuburan sedia ada terutama tapak-tapak yang terletak di sempadan Bandar Raya juga menampung keperluan penduduk dari luar Bandar Raya.

Untuk mempertingkatkan Persekitaran Hidup Bandar Raya, DBKL bertujuan untuk:

• memastikan kemudahan masyarakat mencukupi untuk semua golongan warga kota dengan peningkatan piawaian bagi mencapai kualiti kehidupan yang lebih baik;

• menyediakan pelbagai kemudahan dan aktiviti sosial dan rekreasi untuk semua warga kota; dan

• memastikan suasana kehidupan yang sihat dan selamat yang boleh memenuhi keperluan semua penduduk termasuk golongan kurang upaya, golongan istimewa dan warga tua.

Untuk mewujudkan Kuala Lumpur sebagai sebuah struktur bandar raya yang efisien dan saksama, DBKL bertujuan untuk:

• memastikan semua kawasan di dalam Bandar Raya disediakan dengan kemudahan masyarakat yang mencukupi dan mudah sampai.

Untuk membentuk sebuah bandar raya yang mempunyai imej dan identiti yang tersendiri, DBKL akan sentiasa

• mempromosi seni dan kebudayaan dalam Bandar Raya sebagai faktor mempertingkatkan keseluruhan kualiti hidup.

Piawaian perancangan baru disediakan (rujuk Jadual 13.9) untuk menggantikan piawaian PSKL 1984 bagi memenuhi keperluan penduduk Kuala Lumpur. Piawaian ini telah mengambil kira piawaian perancangan nasional. Piawaian perancangan tersebut meliputi keperluan kemudahan komuniti awam, kawasan lapang, rekreasi dan sukan, pendidikan, kesihatan, keselamatan dan kecemasan, keagamaan dan tanah perkuburan. Piawaian ini akan disemak dan dikemas kini dari semasa ke semasa mengikut perubahan keperluan sosial.

Dasar:

CF 1: DBKL akan mengguna pakai piawaian perancangan kemudahan masyarakat terbaru yang telah disemak semula dan akan sentiasa dikemas kini.

CF 2: DBKL akan, melalui perundingan dengan pihak yang bertanggungjawab dan agensi-agensi berkaitan, memastikan kemudahan masyarakat dirancang dan disediakan selaras dengan piawaian perancangan baru.

CF 3: DBKL akan memastikan tanah kerajaan digunakan bagi kegunaan kerajaan atau kemudahan masyarakat.

Dalam usaha untuk mengoptimumkan sumber dan memastikan penyatuan masyarakat harmoni, pengagihan kemudahan masyarakat secara seimbang ke seluruh Kuala Lumpur adalah penting bagi memenuhi keperluan penduduk.

Keperluan yang mencukupi tidak seharusnya dikaitkan hanya dengan bilangan taburan kemudahan yang banyak. Kemudahan yang lebih besar dan lengkap serta mempunyai kemudahsampaian yang baik ke kawasan tadahan yang lebih luas oleh pengangkutan awam, akan lebih berfaedah kepada masyarakat. Pendekatan ini adalah pelengkap kepada strategi perancangan berorientasikan transit, akan digunakan dalam penyediaan kemudahan masyarakat seperti pusat komuniti, pasar dan perpustakaan, kemudahan sukan dan rekreasi dan kemudahan kesihatan awam seperti poliklinik, klinik ibu mengandung dan kanakkanak serta klinik gigi. Kemudahsampaian kepada kemudahan masyarakat sedia ada seperti bangunan kebudayaan utama di Pusat Bandar Raya yang tidak boleh dipindahkan hendaklah diperbaiki.

Dasar:

CF 5: DBKL akan, melalui perundingan dengan pihak yang bertanggungjawab, memastikan agar kemudahan masyarakat dan perkhidmatan diagih mengikut keperluan penduduk dan mudah sampai kepada semua lapisan penduduk.

Gambar 13.4: Kuala Lumpur sebagai ibu negara bertanggungjawab membantu penyediaan kemudahan masyarakat tertentu yang boleh diguna pakai oleh penduduk seluruh negara. Ini meliputi kemudahan utama seperti kebudayaan, pelajaran dan sukan.

Kuala Lumpur sebagai ibu negara bertanggungjawab membantu penyediaan kemudahan masyarakat tertentu yang boleh diguna pakai oleh penduduk seluruh negara. Ini meliputi kemudahan utama seperti kebudayaan, pelajaran dan sukan.

Dasar:

CF 6: DBKL akan, melalui perundingan dengan agensi-agensi berkaitan, memastikan peruntukan kemudahan masyarakat dan kebudayaan mencukupi bagi memenuhi kehendak nasional.

Konsep awal dewan serba guna kurang menepati perubahan keperluan dan aspirasi penduduk yang pelbagai. Konsep reka bentuk baru pusat komuniti yang jauh lebih komprehensif dalam penyediaan kemudahan perlu disediakan untuk memenuhi keperluan semua lapisan masyarakat. Reka bentuk baru ini menyediakan ruang untuk pusat informasi dan Internet, perpustakaan, pusat aktiviti wanita, tadika, pameran, gimnasium, pentas, rekreasi, pusat warga tua dan remaja serta kafeteria atau kiosk makanan.

Dasar:

CF 10: DBKL akan melaksanakan program untuk membina pusat komuniti yang komprehensif mempunyai pelbagai aktiviti dan perkhidmatan sesuai untuk semua peringkat masyarakat.

Untuk memastikan penyediaan kemudahan sukan yang lengkap dengan pelbagai kemudahan yang berkualiti, kompleks sukan awam akan dibina di lokasi yang mudah sampai oleh pengangkutan awam. Kompleks ini akan mengambil kira kemudahan sukan sedia ada dan lain lain aktiviti rekreasi yang sesuai untuk menarik minat golongan remaja.

Dasar:

CF 14: DBKL akan melaksanakan program untuk membangunkan kompleks sukan awam yang meliputi pelbagai jenis kemudahan sukan.

Tanah di Pusat Bandar Raya semakin berkurangan dan oleh itu adalah penting untuk mengkaji semula kegunaan tanah sedia ada. Terdapat bilangan sekolah yang berlebihan di Pusat Bandar Raya untuk keperluan penduduk tadahan di mana terdapat 49 buah sekolah sedia ada berbanding 37 buah yang diperlukan. Keadaan ini telah menyumbang kepada kesesakan lalu lintas terutama pada waktu puncak akibat daripada peningkatan permintaan perjalanan ke sekolah berpunca dari pinggiran kawasan kediaman. Keperluan sekolah untuk terus berada di Pusat Bandar Raya perlu dikaji semula dengan mengambil kira keperluan penduduknya.

Dasar:

CF 15: DBKL akan mengkaji semula pengekalan sekolah rendah dan menengah di Pusat Bandar Raya.

Keperluan sekolah khas untuk kanak-kanak kurang upaya perlu dirancang untuk memenuhi kriteria seperti lokasi dan reka bentuk yang sesuai dengan penyediaan kemudahan dan peralatan yang mencukupi.

Dasar:

CF 16: DBKL akan, melalui perundingan dengan agensi-agensi berkaitan, memastikan penyediaan sekolahsekolah untuk kanak-kanak kurang upaya mencukupi.

Untuk menjadikan Kuala Lumpur sebagai sebuah bandar raya yang mempunyai asas kesenian dan kebudayaan yang kukuh, pembangunan pelbagai kumpulan seni dan kebudayaan akan digalakkan. Pada masa yang sama penghayatan kebudayaan di kalangan masyarakat akan dikukuhkan. Ini akan dapat dicapai secara paling berkesan dengan membawa aktiviti kebudayaan kepada penduduk di pusat komuniti yang lebih mudah sampai berbanding tempat tempat di Pusat Bandar Raya.

Dasar:

CF 20: DBKL akan menggalak penglibatan lebih aktif pihak swasta dan organisasi bukan kerajaan dalam pembangunan kemudahan dan promosi aktiviti kesenian dan kebudayaan tempatan.

Penggunaan krematorium oleh penganut-penganut bukan Islam adalah digalakkan. Dari aspek alam sekitar, pembakaran mayat secara terbuka tidak dibenarkan.

Dasar:

CF 22: DBKL akan menggalakkan penggunaan krematorium secara optimum

Keperluan masa hadapan bagi kemudahan masyarakat akan berdasarkan jumlah penduduk 2.2 juta orang pada tahun 2020 dan pengagihannya juga berdasarkan taburan umum penduduk.

Keperluan penyediaan kemudahan masyarakat dari tahun 2000 ke tahun 2020 ditunjukkan dalam Jadual 13.10 hingga hingga Jadual 13.16.